İran’daki protestolar 15. gününde: ABD basınından iddia

İran’da 28 Aralık 2025’te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

Göstericileri ile güvenlik güçleri arasındaki çatışmalarda şiddet düzeyi tırmanırken ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), son iki haftada ülke genelindeki gösterilerde 490’ı gösterici, 48’i emniyet görevlisi olmak üzere 538 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Açıklamada, 10 bin 600’den fazla kişinin de gözaltına alındığı belirtildi.

Bazı görgü tanıkları hastanelerin dolup taştığını ve kan stoklarının kritik seviyede olduğunu anlattı.

İnsan hakları örgütleri internet kesintisinin, protestoları dindirmek konusunda ters etki yaptığına dikkati çekiyor. Cumartesi gecesi Tahran’daki protestolarda araçlar ateşe verilirken Heravi bölgesinde ise yönetim karşıtı sloganlar atıldı.

PEZEŞKİYAN’DAN YENİ AÇIKKLAMA

İran’da yönetim karşıtı gösteriler devam ederken İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’dan yeni açıklama geldi. Devlet televizyonuna konuşan Pezeşkiyan “Düşman, eğitilmiş teröristleri ülkeye soktu. Kargaşa çıkaranlar ve isyan edenler, protesto eden halk değildir. Biz protestocuların sesini duyuyoruz ve onların sorunlarını çözmek için tüm çabamızı ortaya koyuyoruz.” dedi.

Pezeşkiyan, “ABD ve İsrail, ‘Kargaşa çıkarın, öldürün ardınızdan biz geliyoruz’ diye tembihliyor. Bunlar da (göstericiler) yapıyor. Ailelerden rica ediyorum, çocuklarını bozgunculuk yapanlardan uzaklaştırsınlar.” ifadelerini kullandı.

Ekonomiyi iyileştirmek için bazı yapısal adımlar attıklarını ve bunların yakın gelecekte meyvesini vereceğini dile getiren İran Cumhurbaşkanı, “Bizim görevimiz halkın sorunlarını çözmek ve endişelerini gidermektir. Aynı zamanda kargaşa çıkaranların ülkeyi altüst etmesine izin vermemektir.” diye konuştu.

ABD BASINI: PLANLAR TARTIŞILDI

ABD Başkanı Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda İran’a müdahale tehdidinde bulunmuştu. Wall Street Journal gazetesinde çıkan haberde ise Trump’ın İran’a müdahale konusunda görüşmeler yaptığını yazdı.

Haberde, masadaki seçeneklerden birinin İran’daki askeri hedeflere karşı “geniş çaplı bir hava saldırısı” başlatmak olduğu öne sürülürken, plan konusunda henüz uzlaşıya varılmadığı kaydedildi.

DIŞİŞLERİ BAKANI ARAKÇİ: SAVAŞA DA HAZIRIZ DİYALOĞA DA

Öte yandan İran Dışişleri Bakanı Arakçi, devam eden protestolar ve ABD Başkanı Trump’ın müdahale tehdidi hakkında konuştu. Arakçi, “haftasonu boyunca şiddet arttı” ifadelerini kullandı. Durumun kontrol altında olduğunu söyleyen İran Dışişleri Bakanı, “Teröristler protestocuları ve güvenlik güçlerini hedef aldı” diye konuştu. Arakçi, ABD Başkanı Donald Trump’ın müdahale tehditlerine gönderme yaptı, “Trump’ın müdahale mesajından sonra protestolar müdahaleye bahane olsun diye kanlı bir hal aldı” dedi.

İran Dışişleri Bakanı ABD’nin müdahale tehditlerine karşılık da verdi, “Savaşa da hazırız diyaloğa da” diye konuşan Arakçi, ülkedeki internet kesintisi hakkında da bilgi verdi. “Güvenlik yetkilileriyle koordineli şekilde internet servisinin yeniden sağlanacak” ifadelerini kullandı.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ise dün ülkedeki protestoların ele alındığı meclis oturumunda yaptığı açıklamada ABD’yi ve İsrail’i uyardı. Kalibaf, “ABD’nin askeri bir saldırısı halinde, işgal altındaki topraklar (İsrail) ile ABD’nin askeri üsleri ve deniz taşımacılığı merkezleri bizim için meşru hedefler olacaktır” ifadelerini kullandı.